Niemiecka ustawa o łańcuchach dostaw (LkSG) w 2026 r.: co obowiązuje i co się zmienia?

Od 1 stycznia 2024 r. ustawa ma zastosowanie do przedsiębiorstw z zarządem głównym, główną siedzibą działalności, siedzibą administracyjną lub siedzibą statutową w Niemczech, zatrudniających z reguły co najmniej 1000 pracowników w kraju, a także do przedsiębiorstw tej wielkości posiadających oddział w rozumieniu § 13d niemieckiego kodeksu handlowego (HGB) (§ 1 ust. 1 LkSG). W grupie kapitałowej pracowników spółek należących do grupy wlicza się do spółki dominującej (§ 1 ust. 3).

Mniejsi dostawcy są objęci pośrednio: ich klienci muszą podejmować środki zapobiegawcze wobec bezpośrednich dostawców (§ 6 ust. 4) – np. uwzględniać oczekiwania dotyczące praw człowieka i środowiska przy wyborze, uzyskiwać umowne zapewnienie ich przestrzegania, prowadzić szkolenia i uzgadniać kontrole.

§ 3 ust. 1 LkSG wymienia obowiązki należytej staranności: ustanowienie systemu zarządzania ryzykiem, określenie odpowiedzialności w przedsiębiorstwie, regularne przeprowadzanie analiz ryzyka, złożenie deklaracji zasad, wdrożenie środków zapobiegawczych we własnym obszarze działalności i wobec bezpośrednich dostawców, podejmowanie działań naprawczych, ustanowienie procedury skargowej, przeciwdziałanie ryzykom u pośrednich dostawców oraz dokumentowanie wykonania obowiązków (§ 10 ust. 1) i składanie z niego sprawozdań (§ 10 ust. 2).

Rząd federalny przyjął 3 września 2025 r. projekt ustawy (druk Bundestagu 21/2474). Znosi on z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. obowiązek sprawozdawczy przewidziany w § 10 ust. 2–4 i ogranicza liczbę wykroczeń zagrożonych karą pieniężną do czterech – dotyczących środków zapobiegawczych i naprawczych oraz procedury skargowej.

Bundestag przeprowadził pierwsze czytanie projektu 16 stycznia 2026 r. i skierował go do Komisji Pracy i Spraw Socjalnych. Dotąd nie ma zalecenia komisji, drugiego i trzeciego czytania ani ogłoszenia ustawy. Do tego czasu LkSG obowiązuje w dotychczasowym brzmieniu.

Federalny Urząd ds. Gospodarki i Kontroli Eksportu poinformował 1 października 2025 r., że nie weryfikuje już sprawozdań przedsiębiorstw; kary pieniężne mają być nakładane tylko w przypadku poważnych naruszeń wiążących się ze szczególnie rażącymi naruszeniami praw człowieka. Sprawozdań nie można już składać za pośrednictwem portalu BAFA. Nie oznacza to jednak, że obowiązek sprawozdawczy został ustawowo uchylony.

Dyrektywa (UE) 2026/470, opublikowana 26 lutego 2026 r., zmienia unijną dyrektywę (UE) 2024/1760 w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. W przyszłości obejmie ona przedsiębiorstwa z UE zatrudniające ponad 5000 pracowników i osiągające ponad 1,5 mld euro światowego obrotu netto; w przypadku przedsiębiorstw z państw trzecich liczy się obrót w UE. Państwa członkowskie muszą dokonać transpozycji do 26 lipca 2028 r.; przepisy będą stosowane od 26 lipca 2029 r. Niemieckiego projektu ustawy transponującej jeszcze nie ma.

Obowiązki należytej staranności obowiązują niezależnie od wyniku procesu legislacyjnego. Analiza ryzyka, ocena dostawców i dokumentacja są więc kontynuowane; obowiązek dokumentowania zgodnie z § 10 ust. 1 pozostałby w mocy także w myśl projektu. Kto w uporządkowany sposób zbiera informacje od swoich dostawców, jest ponadto przygotowany na CSDDD, jeśli przedsiębiorstwo znajdzie się w zakresie jej stosowania.

W katalogu Vendo4u odrębne kryteria dotyczące zrównoważonego rozwoju i należytej staranności w łańcuchu dostaw odzwierciedlają informacje, o które klienci zwykle pytają w związku z LkSG, wraz z dowodami takimi jak kodeks postępowania czy deklaracja zasad. Kupujący filtrują według nich i dzięki eksportowi archiwizują profile we własnej dokumentacji.